Mùa xuân chín - Hàn Mặc Tử

1. Tiểu sử

– Hàn Mặc Tử (1912-1940), tên thật là Nguyễn Trọng Trí, sinh ra ở Đồng Hới, Quảng Bình.

– Cha mất sớm, ông sống với mẹ tại Quy Nhơn.

– Năm 21 tuổi ông vào Sài Gòn lập nghiệp.

– Đi làm công chức thời gian ngắn rồi mắc bệnh phong và mất.

2. Sự nghiệp văn học

a. Tác phẩm chính

Các sáng tác của Hàn Mặc Tử, gồm có:

– Lệ Thanh thi tập (gồm toàn bộ các bài thơ Đường luật)

– Gái Quê (1936, tập thơ duy nhất được xuất bản lúc tác giả chưa qua đời) 

– Thơ Điên (hay Đau Thương, thơ gồm ba tập: 1. Hương thơm; 2. Mật đắng; 3. Máu cuồng và hồn điên -1938)

– Xuân như ý

– Thượng Thanh Khí (thơ)

– Cẩm Châu Duyên

– Duyên kỳ ngộ (kịch thơ - 1939)

– Quần tiên hội (kịch thơ, viết dở dang - 1940)

– Chơi Giữa Mùa Trăng (tập thơ - văn xuôi)

b. Phong cách sáng tác

– Hàn Mặc Tử là một hiện tượng thơ kì lạ vào bậc nhất của phong trào Thơ mới.

- Đọc thơ của ông, ta bắt gặp một tâm hồn thiết tha yêu cuộc sống, yêu thiên cảnh, yêu con người đến khát khao, cháy bỏng; một khát vọng sống mãnh liệt đến đau đớn tột cùng.

- Trong thơ ông, nhiều bài thơ mang khuynh hướng siêu thoát vào thế giới siêu nhiên, tôn giáo… nhưng đó là hình chiếu ngược của khát vọng sống, khát vọng giao cảm với đời.

- Một số bài thơ cuối đời của thi sĩ họ Hàn còn đan xen những hình ảnh ma quái – dấu ấn của sự đau đớn, giày vò về thể xác lẫn tâm hồn. Đó là sự khủng hoảng tinh thần, bế tắc và tuyệt vọng trước cuộc đời. Nhưng dù được viết theo khuynh hướng nào, thơ Hàn Mặc Tử vẫn là những vần thơ trong sáng, lung linh, huyền ảo, có một ma lực với sức cuốn hút diệu kỳ đối với người yêu thơ Hàn Mặc Tử.

– Hàn Mặc Tử là một trong những nhà thơ tiên phong trong việc cách tân thi pháp của phong trào Thơ mới. Thế giới nghệ thuật trong thơ Hàn Mặc Tử là một thế giới đa dạng, nhiều sắc màu. Hàn Mặc Tử đã đưa vào Thơ mới những sáng tạo độc đáo, những hình tượng ngôn từ đầy ấn tượng, gợi cảm giác liên tưởng và suy tưởng phong phú. Ngoài bút pháp lãng mạn, nhà thơ còn sử dụng bút pháp tượng trưng và yếu tố siêu thực.

– Tâm hồn thơ ông đã thăng hoa thành những vần thơ tuyệt diệu, chẳng những gợi cho ta niềm thương cảm còn đem đến cho ta những cảm xúc thẩm mĩ kì thú và niềm tự hào về sức sáng tạo của con người.

– Quá trình sáng tác thơ của ông đã thâu tóm cả quá trình phát triển của thơ mới từ lãng mạn sang tượng trưng đến siêu thực.

Sơ đồ tư duy về tác giả Hàn Mặc Tử:

Hàn Mặc Từ (1912-1940), tên thật là Nguyễn Trọng Trí, sinh ra ở Đồng Hới, Quảng Bình.

Ông mồ côi cha sớm, sống với mẹ tại Quy Nhơn.

Năm 21 tuổi, ông vào Sài Gòn lập nghiệp.

Sau thời gian làm công chức ngắn, ông mắc bệnh phong và bệnh về mắt.

Tác phẩm chính:

Lệ Thanh thị tập (gồm toàn bộ các bài thơ Đường luật)

Gái Quê (1956, tập thơ duy nhất được xuất bản khi tác giả còn sống)

Thơ Điên (hay Đau Thương, gồm ba tập: Hương thơm, Mật đẳng, Máu cuồng và hôn điên - 1958)

Hàn Mặc Tử Thượng Thanh Khí (thơ)

Cẩm Châu Duyên

Duyên kỳ ngộ (kịch thơ - 1959)

Quản tiên hội (kịch thơ, viết dở dang - 1940)

Chơi Giữa Mùa Trăng (tập thơ - văn xuôi)

Hàn Mặc Từ là một hiện tượng thơ kì lạ của phong trào Thơ mới.

Thơ ông thể hiện một tâm hồn thiết tha yêu cuộc sống, yêu thiên nhiên, yêu con người, với khát vọng sống mãnh liệt dù phải đối diện với đau đớn.

Nhiều bài thơ của ông mang khuynh hướng siêu thoát, hướng đến thế giới siêu nhiên, tôn giáo, nhưng đó là sự phản ánh của khát vọng sống và giao cảm với đời. Một số bài thơ cuối đời đan xen những hình ảnh ma quái, thể hiện sự đau đớn về thể xác và tâm hồn, sự khủng hoảng, tuyệt vọng.

Dù theo khuynh hướng nào, thơ Hàn Mặc Tử vẫn trong sáng, lung linh, huyền ảo và có sức cuốn hút diệu kỳ.

Ông là một trong những nhà thơ tiên phong trong việc cách tân thị pháp của phong trào Thơ mới, đưa vào thơ những sáng tạo độc đáo, hình tượng ngôn từ ấn tượng, gợi cảm giác liên tưởng và suy tưởng phong phú. Ông sử dụng bút pháp lãng mạn, tượng trưng và siêu thực.

Tâm hồn thơ ông đã thăng hoa thành những vần thơ tuyệt diệu, gợi niềm thương cảm và đem đến những cảm xúc thẩm mĩ kì thú.

Quá trình sáng tác thơ của ông thâu tóm cả quá trình phát triển của thơ mới từ lãng mạn sang tượng trưng đến siêu thực.

1. Tìm hiểu chung

a. Xuất xứ

In trong tập Thơ, Hàn Mặc Tử - 1988

b. Bố cục: 2 phần

- Phần 1 (2 khổ đầu): Khung cảnh tươi mới, đầy sức sống của mùa xuân

- Phần 2 (2 khổ cuối): Tâm trạng cửa người con gái sắp lấy chồng và nhân vật trữ tình

c. Thể loại: thất ngôn

d. Phương thức biểu đạt: biểu cảm

2. Giá trị nội dung, nghệ thuật

a. Giá trị nội dung

- Bài thơ thể hiện khung cảnh mùa xuân tươi mới, đẹp đẽ, tràn đầy sức sống nơi nông thôn dân dã của làng quê Việt Nam.

- Bên cạnh đó là tâm trạng háo hức, bồn chồn của người con gái sắp lấy chồng và tâm trạng bâng khuâng, nhung nhớ của nhân vật trữ tình khi nhắc thấy cảnh cũ người xưa.

- Thể hiện niềm yêu đời, yêu người, yêu cuộc sống của thi nhân, gửi gắm niềm yêu thương và hy vọng vào một cuộc sống tốt đẹp, mùa xuân mang vị “chín” của lòng người.

b. Giá trị nghệ thuật

- Ngôn từ giản dị, mộc mạc, dễ hiểu

- Hình ảnh thơ gần gũi, thân thuộc

- Giọng thơ tự nhiên, thủ thỉ, tâm tình

Sơ đồ tư duy về bài thơ Mùa xuân chín:

Bài thơ "Mùa xuân chín" của Hàn Mặc Tử, sáng tác năm 1988, lấy cảm hứng từ khung cảnh mùa xuân tươi đẹp.

Phần đầu bài thơ (2 khổ đầu) miêu tả khung cảnh mùa xuân tràn đầy sức sống.

Phần sau (2 khổ cuối) thể hiện tâm trạng của người con gái sắp lấy chồng và nỗi lòng của nhân vật trữ tình khi nhớ về quá khứ.

Bài thơ sử dụng thể thơ thất ngôn.

Bài thơ thể hiện vẻ đẹp tươi mới, tràn đầy sức sống của mùa xuân ở làng quê Việt Nam.

Đồng thời, bài thơ cũng diễn tả sự háo hức, bồn chồn của cô gái và nỗi bâng khuâng, nhớ nhung của nhân vật trữ tình.

Bài thơ thể hiện niềm yêu đời, yêu người, yêu cuộc sống của tác giả, cùng với niềm hy vọng vào một tương lai tốt đẹp.

Bài thơ sử dụng ngôn ngữ giản dị, mộc mạc và hình ảnh gần gũi, quen thuộc.

Giọng thơ tự nhiên, thủ thỉ, tâm tình.