Cảnh khuya - Hồ Chí Minh
Cảnh khuya - Hồ Chí Minh bao gồm tóm tắt nội dung chính, lập dàn ý phân tích, bố cục, giá trị nội dung, giá trị nghệ thuật cùng hoàn cảnh sáng tác, ra đời của tác phẩm và tiểu sử, quan điểm cùng sự nghiệp sáng tác phong cách nghệ thuật giúp các em học tốt môn văn 7
Tác giả
Xem thêm tác giả tại đây
Tác phẩm
1. Tìm hiểu chung
a. Xuất xứ
Bài thơ được viết năm 1947 – những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, tại chiến khu Việt Bắc.
b. Bố cục: 2 phần
- Phần 1 (2 câu đầu): Bức tranh thiên nhiên cảnh khuya nơi chiến khu Việt Bắc.
- Phần 2 (2 câu cuối): Tâm trạng của Bác.
2. Giá trị nội dung và nghệ thuật
a. Giá trị nội dung
Bài thơ miêu tả cảnh trăng sáng ở chiến khu Việt Bắc trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, qua đó thể hiện tình yêu thiên nhiên, tâm hồn nhạy cảm, lòng yêu nước sâu nặng và phong thái ung dung, lạc quan của Bác Hồ.
b. Giá trị nghệ thuật
- Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt
- Hình ảnh thiên nhiên đẹp, gần gũi, bình dị
- Ngôn ngữ giản dị, trong sáng
- Sử dụng các biện pháp tu từ: so sánh, điệp ngữ…
Sơ đồ tư duy về bài thơ "Cảnh khuya":
Cảnh khuya - Hồ Chí Minh
- I. Bối cảnh
- Thời gian: Mùa thu 1947
- Địa điểm: Chiến khu Việt Bắc
- Tình hình: Kháng chiến chống Pháp bắt đầu
- II. Nội dung chính
- Hình ảnh thiên nhiên tĩnh lặng, hùng vĩ
- Mặt trăng: "Rằm tháng Tám" - Vẻ đẹp cổ điển, thanh bình
- Hồ nước: "Hồ sen" - Gợi sự trong lành, thanh khiết
- Cây cổ thụ: "Cây đa" - Biểu tượng của sự trường tồn, sức sống mãnh liệt
- Tiếng suối: "Tiếng suối" - Âm thanh nhẹ nhàng, du dương
- Hình ảnh con người Hồ Chí Minh
- "Ngồi" - Tư thế ung dung, tự tại giữa thiên nhiên
- "Nhìn" - Quan sát, suy tư về vận mệnh đất nước
- "Mắt" - Ánh mắt sáng ngời, thể hiện ý chí kiên cường
- "Lòng" - Nỗi nhớ nước, thương dân sâu sắc
- Sự hòa quyện giữa thiên nhiên và tâm hồn Bác
- Thiên nhiên như tri kỷ, đồng điệu với tâm trạng Bác
- Tâm hồn Bác hòa nhập vào thiên nhiên, trở nên cao đẹp, thanh cao
- III. Nghệ thuật
- Thể thơ: Thơ năm chữ
- Ngôn ngữ: "Gọn gàng, súc tích", giàu hình ảnh, biểu cảm
- Hình ảnh: "Chọn lọc, tinh tế", giàu sức gợi
- Giọng điệu: "Trầm bổng, du dương", thể hiện sự chiêm nghiệm, suy tư
- IV. Ý nghĩa
- Khẳng định vẻ đẹp của thiên nhiên Việt Bắc
- Thể hiện tình yêu thiên nhiên, lòng yêu nước, thương dân sâu sắc của Hồ Chí Minh
- Khơi gợi niềm tự hào về vẻ đẹp tâm hồn cao quý của Bác