Yên Tử, núi thiêng (Thi Sảnh)

1. Tiểu sử

- Thi Sảnh (1941 – 2020), tên thật là Nguyễn Thanh Sỹ, quê xã Gio Mỹ, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị, là nhà thơ, nhà văn, nhà nghiên cứu lịch sử – văn hóa.

- Học vấn: học Khoa Sử, Đại học Tổng hợp Hà Nội (nay là Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội), năm 1961.

2. Sự nghiệp

- Viết nhiều tác phẩm, công trình về lịch sử, thắng cảnh, di tích của vùng đất mỏ Quảng Ninh – nơi ông có quá trình công tác và gắn bó lâu dài.

- Phong cách sáng tác: các bài thơ của Thi Sảnh thể hiện được trái tim rung cảm, với những nỗi niềm sâu lắng của nhà thơ cũng như xúc cảm gần gũi, thân thương tựa như một người thân quen ngày ngày bộn bề với cuộc sống, những hình ảnh xuất hiện trong thơ của tác giả luôn sinh động, gợi hình gợi cảm, giọng điệu cá tính, mang chất riêng của bản thân. Tuy trang thơ của Thi Sảnh không cầu kỳ nhưng lại thể hiện được sự hiểu biết, thông thái, tìm tòi và suy tư, chiêm nghiệm kĩ lưỡng, dùng cả tình cảm, tâm huyết sáng tác nên. Và ngoài việc sở hữu các trang thơ hào hùng, Thi Sảnh còn có những sáng tác văn chương về đề tài lịch sử hào hùng, tái hiện lịch sử qua những câu chuyện với những nhân vật được khắc họa một cách tinh tế, tỉ mỉ và nghệ thuật.

- Tác phẩm chính: Lịch sử phong trào công nhân Quảng Ninh (tập 1, 1974; tập 2, 1984); Cõi thiêng Yên Tử (2002); Thức với dòng sông (2004); Quảng Ninh, miền đất những kì tích (2004); Hình bóng xưa (2005); Vịnh Hạ Long – hành trình một kì quan (2012).

Sơ đồ tư duy về tác giả Thi Sảnh:

P Thi Sảnh (1941 - 2020), tên thật là Nguyễn Thanh Sỹ, quê Quảng Trị, là nhà thơ, nhà văn, nhà nghiên cứu lịch sử - văn hóa.

Ông học Khoa Sử, Đại học Tổng hợp Hà Nội (nay là Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội) từ năm 1961.

Ông viết nhiều tác phẩm về lịch sử, thắng cảnh, di tích của Quảng Ninh - nơi ông công tác và gắn bó.

Thơ của Thi Sảnh thể hiện trái tim rung cảm, những nỗi niềm sâu lắng, gần gũi, thân thương như một người thân. Hình ảnh trong thơ ông sinh động, gợi hình, gợi cảm, mang phong cách cá tính.

Ông thể hiện sự hiểu biết, thông thái, suy tư trong các tác phẩm, kết hợp tình cảm và tâm huyết. Ông cũng có những sáng tác văn chương về lịch sử, tái hiện lịch sử qua những câu chuyện và nhân vật được khắc họa tinh tế.

Tác phẩm chính: Lịch sử phong trào công nhân Quảng Ninh (tập I, 1974; tập 2, 1984); Cõi thiêng Yên Tử (2002); Thức với dòng sông (2004); Quảng Ninh, miền đất những kì tích (2004); Hình bóng xưa (2005); Vịnh Hạ Long - hành trình một kì quan (2012).

1. Tìm hiểu chung

a. Xuất xứ

Theo Thi Sảnh, Cõi thiêng Yên Tử, Sở Văn hóa – Thông tin Quảng Ninh, 2002, tr. 11 – 15)

b. Tóm tắt

Văn bản "Yên Tử, núi thiêng" của Thi Sảnh là một bài ký ngắn, ghi lại những cảm xúc của tác giả khi được đặt chân lên mảnh đất thiêng Yên Tử - "chốn tổ của Phật giáo Việt Nam".

c. Bố cục

- Phần 1 (Từ đầu đến du khách địa phương): Giới thiệu khái quát về núi Yên Tử.

- Phần 2 (Tiếp theo đến nơi mà mình mơ ước): Tổng quan về vẻ đẹp đường đến Yên Tử.

- Phần 3 (Tiếp theo đến thành Yên Tử như ngày nay): Lịch sử dãy núi Yên Tử.

- Phần 4 (Còn lại): Đạo Phật và dãy núi Yên Tử.

d. Thể loại: bút kí

e. Phương thức biểu đạt: Miêu tả kết hợp với biểu cảm.

2. Giá trị nội dung, nghệ thuật

a. Giá trị nội dung

- Cung cấp thông tin cho người đọc về núi thiêng Yên Tử - trung tâm Phật giáo Trúc Lâm có vai trò quan trọng đối với Phật giáo Việt Nam. Ngoài ra còn mang đến vẻ đẹp thiên nhiên, khẳng định Yên Tử là nơi linh khí hội tụ.

- Qua đó, tác giả đã khơi gợi trong lòng người đọc niềm khao khát được đặt chân đến Yên Tử để tận mắt chiêm ngưỡng cảnh đẹp thiên nhiên, khám phá những giá trị lịch sử, văn hóa và trải nghiệm không gian tâm linh thanh tịnh nơi đây.

b. Giá trị nghệ thuật

- Bố cục bài viết chặt chẽ, logic.

- Ngôn từ dễ hiểu, đơn giản.

- Sử dụng hệ thống phương tiện phi ngôn ngữ có hiệu quả cao trong việc truyền đạt nội dung văn bản. 

Sơ đồ tư duy về văn bản Yên Tử, núi thiêng:

Văn bản "Yên Tử, núi thiêng" của Thị Sảnh là một bài ký ngắn, ghi lại cảm xúc của tác giả khi đến thăm Yên Tử - nơi được coi là "chốn tổ của Phật giáo Việt Nam".

Bài viết được chia thành các phần chính:

Phần 1: Giới thiệu tổng quan về núi Yên Tử.

Phần 2: Mô tả vẻ đẹp của đường đền Yên Tử.

Phần 3: Trình bày lịch sử của dãy núi Yên Tử.

Phần 4: Liên hệ giữa Đạo Phật và dãy núi Yên Tử.

Thể loại của bài viết là ký, kết hợp giữa miêu tả và biểu cảm.

Phương thức biểu đạt chính là cung cấp thông tin về núi thiêng Yên Tử, một trung tâm Phật giáo Trúc Lâm quan trọng của Việt Nam, đồng thời giới thiệu vẻ đẹp thiên nhiên và khẳng định đây là nơi linh khí hội tụ.

Tác giả khơi gợi niềm khao khát được đến Yên Tử để khám phá cảnh đẹp, lịch sử, văn hóa và trải nghiệm không gian tâm linh.

Bài viết có bố cục chặt chẽ, logic, ngôn từ dễ hiểu và sử dụng các phương tiện phi ngôn ngữ hiệu quả để truyền đạt nội dung.